جریده – عارف شریفی صرخه: برای درک جایگاه فعلی کشاورزی اندیمشک، ابتدا باید ابعاد خیرهکننده «قدرت کشاورزی خوزستان» را تحلیل کرد. خوزستان امروز تنها یک استان نیست، بلکه یک «امپراتوری کشاورزی» در مقیاس ملی است؛ استانی که با تولید سالانه بیش از ۱۷ میلیون تن محصول، رتبه نخست کشور را در اختیار دارد و چنان حجم تولیدی را مدیریت میکند که مجموع تولیدات زراعی آن با تولید ۱۶ استان دیگر کشور برابری میکند.
حتی در محصول استراتژیک گندم نیز، خوزستان به تنهایی پاسخگوی ۱۸ درصد نیاز کل کشور است. اما در میان این حجم عظیم از تولید، پرسش کلیدی این است: «نقطه تبدیل این تولید به ارز و اعتبار بینالمللی کجاست؟» پاسخ را باید در عملکرد اخیر جهاد کشاورزی اندیمشک جستوجو کرد.
- گذار از «تولید انبوه» به «تخصص صادراتی»
تحلیل دادههای سال جاری نشان میدهد اندیمشک دیگر صرفا یک تولیدکننده محلی نیست، بلکه به «دفتر صادراتی» خوزستان یعنی غول کشاورزی ایران تبدیل شده است. به گفته مدیر جهاد کشاورزی این شهرستان، «اندیمشک به رتبه دوم حجم صادرات محصولات کشاورزی در خوزستان رسیده و میزان صادرات این محصولات در سال جاری رکورد ۷۰ هزار تن را ثبت کرده است.»
ثبت این رکورد و صادرات ۷۰ هزار تن محصول، گویای یک استراتژی دقیق در «تخصصیسازی تولید» است. همچنین کسب رتبههای اول استانی در محصولات استراتژیک (ذرت علوفهای، سیبزمینی و شبدر)، نشان میدهد مدیریت منطقه با شناسایی «مزیت نسبی»، تمرکز تولید را بر کالاهایی قرار داده که در بازارهای هدف (بهویژه کشورهای همسایه و اروپا) بیشترین تقاضا و بالاترین ارزش افزوده را دارند.
محمد جعفر آفرین، مدیر جهاد کشاورزی اندیمشک در این ارتباط میگوید: «در سال زراعی جاری بیش از ۷ هزار محموله انواع محصولات کشاورزی تولیدی اندیمشک ازجمله کاهو و کلم ، گوجه، بادمجان ، هویج، کرفس ، شوید ، جعفری ، هندوانه ،پیاز، فلفل، ذرت شیرین، قارچ و خرما و طالبی به بیش از ۱۴ کشور مختلف صادر شد.»
- دیپلماسی کیفیت؛ نفوذ در بازارهای سختگیر
نکته کلیدی در بازدهی عملیاتی مدیریت جهاد کشاورزی اندیمشک، نه در «حجم» بلکه در «مقصد» صادرات است. عبور از سدهای استاندارد کیفی و نفوذ به بازارهای سختگیرانهای نظیر سوئد، لهستان و روسیه، یک پیروزی در «دیپلماسی کیفیت» است.
آفرین در این ارتباط بیان میکند که «محصولات کشاورزی این شهرستان در سال زراعی جاری به کشورهایی همچون ارمنستان، روسیه، آذربایجان، لهستان، سوئد، اوکراین، تاجیکستان، بلاروس، ترکیه، عراق، امارات، قرقیزستان، قزاقستان و تاجیکستان صادر شده است.»
در ادبیات تجارت بینالملل، ورود به بازارهای اروپایی به معنای تأیید «برند کشاورزی اندیمشک» در سطح جهانی است. این دستاورد، اندیمشک را از یک تولیدکننده محلی، به یک «بازیگر اقتصادی» در بازار جهانی تبدیل کرده است که توانسته است اعتبار کیفی منطقه را در تراز بینالمللی تثبیت کند.
- بهینهسازی لجستیک؛ خلق مزیت رقابتی
اعزام بیش از ۷ هزار محموله از طریق شبکه حملونقل ترکیبی تکه گمشده پازل موفقیت اندیمشک است. به گفته آفرین، اندیمشک از نظر کشاورزی، موقعیت خاص جغرافیایی و زیرساختهای حمل و نقل ریلی، زمینی و هوایی پتانسل بینظیری به شمار میرود.
چنین ظرفیتهایی باعث شده تا اندیمشک در سال جاری نقش یک «بندر خشک کشاورزی» را ایفا کند. این همافزایی میان «تولید» و «لجستیک»، هزینههای انتقال را کاهش و سرعت رسیدن محصول به بازار هدف را افزایش میدهد؛ مزیتی که بازدهی عملیاتی مدیریت را در تراز ملی به رخ میکشد و اندیمشک را به جذابترین نقطه اتصال «تولید به صادرات» در شمال خوزستان تبدیل میکند.
- پایداری ارزی و انباشت سرمایه در منطقه
تحقق گردش مالی ۱۶ همت در بازه زمانی یکساله، فراتر از یک عدد ترازنامهای، به معنای تزریق «نقدینگی هوشمند» به شریانهای اقتصادی شمال خوزستان است. در حالی که بسیاری از مناطق کشاورزی با چالش «خامفروشی» و «ارزانفروشی» دستوپنج نرم میکنند، مدل مدیریتی جهاد کشاورزی اندیمشک توانسته است با اتصال مستقیم تولیدکننده به بازارهای جهانی، بخش عمدهای از ارزش افزوده محصول را در داخل منطقه حفظ کند.
این انباشت سرمایه، زیربنای لازم برای ورود بخش خصوصی به «صنایع تبدیلی» را فراهم کرده و امنیت شغلی پایدار را در زنجیره تولید ایجاد نموده است.
- افق پیشرو؛ گذار به سمت «کشاورزی هوشمند و تکمیلی»
تولید بیش از ۸۰۰ هزار تن محصول زراعی در کنار ظرفیتهای لجستیکی فعلی، اندیمشک را در آستانه یک جهش دیگر قرار داده است. گام بعدی این مدل موفق، باید بر «توسعه صنایع بستهبندی مدرن» و «فرآوری محصولات» متمرکز شود تا شکاف میان تولید ۸۰۰ هزار تنی و صادرات ۷۰ هزار تنی فعلی، با محصولات دارای ارزش افزوده بالاتر پر شود.
تثبیت رتبه دوم صادرات استان توسط اندیمشک، ثابت کرد که این شهرستان پتانسیل تبدیل شدن به «پایتخت لجستیک کشاورزی جنوب غرب کشور» را داراست.
نتیجهگیری: حکمرانی نتیجهگرا در بخش کشاورزی
کارنامه جهاد کشاورزی اندیمشک، یک الگوی موفق از «مدیریت نتیجهگرا» است. تطبیق ظرفیتهای بیبدیل خوزستان (به عنوان غول تولید ایران) با نیازهای بازار جهانی، هنری است که در اعداد و ارقام صادراتی این شهرستان متبلور شده است. اندیمشک امروز دیگر یک نقطه در نقشه تولید نیست، بلکه یک «برند اقتصادی» است که توانسته است بخشی از قدرت ۱۷ میلیون تنی خوزستان را در ویترین بازارهای بینالمللی به نمایش بگذارد. این مسیر، نهتنها یک موفقیت شهرستانی، بلکه یک نقشه راه برای توسعه پایدار در سطح ملی محسوب میشود.
انتهای پیام
